هوش های مصنوعی بزرگ در دسترس‌پذیری شکست خوردند!
ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی نتوانستند حتی حداقل استاندارد دسترس‌پذیری را رعایت کنند. ظاهر سایت‌ها حرفه‌ای به نظر می‌رسد، اما برای کاربران واقعی عملاً غیرقابل استفاده است.
ابزارهای طراحی هوش مصنوعی در دسترس‌پذیری شکست خوردند
مطالعه شرکت AudioEye یکی از مهم‌ترین هشدارهای سال ۲۰۲۶ در حوزه طراحی و توسعه وب را منتشر کرد. وقتی به پنج ابزار پیشرفته هوش مصنوعی گفته شد سایت‌هایی منطبق با استاندارد WCAG 2.2 بسازند، نتیجه کاملاً ناامیدکننده بود. همه سایت‌های تولیدشده حتی سطح پایه دسترس‌پذیری را هم پاس نکردند.
این یافته نشان می‌دهد که ظاهر تمیز و حرفه‌ای تولیدشده توسط AI به هیچ‌وجه تضمین‌کننده تجربه واقعی کاربر نیست. بسیاری از تیم‌ها همچنان به خروجی این ابزارها اعتماد بیش از حد دارند و همین موضوع می‌تواند به مشکلات جدی قانونی و تجربه کاربری منجر شود.
نکته: این صفحه در سایت پلاگین یاب صرفا ترجمه، جمع بندی و نگاهی به گزارش رسمی AudioEye از تست و آزمایش سئو و دسترسی پذیری بودن سایت های تولید شده با هوش مصنوعی می باشد که توسط کارشناسان شرکت های بزرگ دیگر مانند زورب و... تایید شده است. همزمان با این آزمایش از تعداد زیادی از ستم های بزرگ که از هوش مصنوعی استفاده می کنند نیز نظر سنجی شده بود که نتیجه ها جالب بود!
جزئیات تست AudioEye روی پنج ابزار برتر
شرکت AudioEye پنج ابزار هوش مصنوعی برتر با پلن های قوی از شرکت‌های OpenAI، Anthropic، Google، xAI و Lovable را انتخاب کرد. به هر ابزار دستور داده شد سه نوع سایت مختلف (خبری/رسانه‌ای، فروشگاهی و خدمات مالی) را با رعایت کامل استاندارد WCAG 2.2 سطح AA بسازد.
در مجموع ۱۵ سایت تولید شد و همه آن‌ها حتی در سطح پایه Level A شکست خوردند. این نتیجه نشان می‌دهد که مشکل فقط محدود به یک ابزار خاص نیست و تقریباً همه مدل‌های فعلی در این زمینه ضعف جدی دارند.
میانگین مشکلات شناسایی‌شده در هر صفحه
بر اساس نتایج تست، میانگین مشکلات دسترس‌پذیری حدود ۵۵ مورد در هر صفحه بود. این تفاوت نشان می‌دهد که پیچیدگی تعاملات (مثل فیلتر محصولات، سبد خرید و فرآیند پرداخت) چالش بزرگ‌تری برای ابزارهای هوش مصنوعی ایجاد می‌کند و آن‌ها در مدیریت این بخش‌ها عملکرد بسیار ضعیف‌تری دارند.
این عدد در سایت‌های فروشگاهی به شکل چشمگیری بالاتر رفت و به ۱۷۴ مشکل در هر صفحه رسید. به عبارتی، رعایت موارد مرتبط با سئو و دسترسی پذیری در سایت هایی که با هوش مصنوعی ساخته می شود، به شدت در وضعیت خرابتری نسبت به سایر سایت ها قرار دارد.
اعتماد نادرست تیم‌ها به خروجی هوش مصنوعی
همراه این آزمایش عملی یک نظرسنجی هم از تیم های بزرگ گرفته شده بود. یکی از یافته‌های جالب نظرسنجی همراه این مطالعه این بود که ۸۱ درصد تیم‌هایی که از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، تصور می‌کردند کد تولیدشده دسترس‌پذیر است. این اعتماد بیش از حد، یکی از دلایل اصلی انتشار سایت‌های مشکل‌دار است.
وقتی تیم‌ها فقط به ظاهر خروجی نگاه می‌کنند و تست واقعی انجام نمی‌دهند، مشکلات پنهان باقی می‌مانند و در نهایت کاربر نهایی آسیب می‌بیند. این شکاف اعتماد، یکی از مهم‌ترین هشدارهای مطالعه است.
حجم بالای مشکلات و شدت آن‌ها
در مجموع بیش از ۵۹ هزار مورد مشکل در کل صفحات شناسایی شد که شامل ۳۰۶ نوع مشکل متمایز بود. نکته نگران‌کننده‌تر این است که ۹۱ درصد این مشکلات شدت متوسط تا بالا داشتند.
بسیاری از این مشکلات باعث می‌شدند کاربر نتواند کار اصلی خود را انجام دهد؛ مثلاً فرم را ارسال کند، محصول را به سبد خرید اضافه کند یا حتی محتوای اصلی صفحه را بخواند. این سطح از مشکل، تجربه کاربری را عملاً غیرممکن می‌کند.
نمونه ملموس خطا: لینک Skip to Content
یکی از مثال‌های جالب مطالعه مربوط به لینک «Skip to content» بود. دوازده سایت از پانزده سایت این لینک را داشتند، اما هیچ‌کدام هدف (target) آن را به درستی پیاده‌سازی نکرده بودند.
این یعنی کاربر صفحه‌خوان یا کیبورد می‌توانست لینک را ببیند، اما با فعال کردن آن هیچ اتفاقی نمی‌افتاد و همچنان در ابتدای منو باقی می‌ماند. چنین خطاهایی نشان می‌دهد که ابزارهای AI اغلب ظاهر یک ویژگی را تولید می‌کنند، اما رفتار واقعی آن را کامل نمی‌کنند.
نکته مهم درباره شرکت انجام‌دهنده مطالعه
باید توجه داشت که AudioEye خودش محصول دسترس‌پذیری می‌فروشد. بنابراین توصیه می‌شود گزارش خام مطالعه را نیز مطالعه کنید. با این حال، نتیجه کلی (شکست کامل حتی در سطح A) توسط کارشناسان مستقل نیز تأیید شده و قابل اتکا است.
این موضوع باعث نمی‌شود یافته‌ها بی‌اعتبار شوند، اما همیشه بهتر است داده‌های خام را هم بررسی کنیم تا تصویر کامل‌تری داشته باشیم.
نتیجه کلی: ظاهر حرفه‌ای، تجربه غیرقابل استفاده
ظاهر سایت‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی معمولاً تمیز، مدرن و حرفه‌ای به نظر می‌رسد. فاصله‌گذاری‌ها درست است، رنگ‌ها هماهنگ هستند و کامپوننت‌ها شبیه محصولات واقعی هستند. اما وقتی کاربر واقعی یا بحث سئو سایت بررسی می‌شود، همه‌چیز از هم می‌پاشد.
این شکاف بین «ظاهر تمام‌شده» و «تجربه واقعی و سئو سایت» مهم‌ترین پیام مطالعه AudioEye است. طراحی خوب فقط چیزی نیست که در اسکرین‌شات زیبا به نظر برسد.
مهم‌ترین درس این مطالعه ساده اما حیاتی است: خروجی هوش مصنوعی را همیشه با تست واقعی بررسی کنید. فقط به ظاهر و اسکرین‌شات اکتفا نکنید. تا زمانی که این مرحله را جدی نگیریم، حتی پیشرفته‌ترین ابزارهای AI هم نمی‌توانند تضمینی برای درستی واقعی باشند.
منابع:
گزارش اصلی AudioEye: https://www.audioeye.com/ai-coding-tools-do-not-write-accessible-code/ (منتشرشده ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶)
پوشش Radar Zurb: https://radar.zurb.com/article/ai-design-tools-failed-wcag-level-a-on-all-15-test-sites-and-look-finished-anyway
